25 Ocak 2021, Pazartesi Yeni Başlık Ekle Günün Başlığı: çeyiz Rastgele Başlık Oku
 Beni hatırla
[ Üye Ol | Şifremi Unuttum! ]

Not: BeyazBulut üyesiysen tekrar üye olmana gerek yok. Aynı kullanıcı adıyla giriş yapabilirsin.
harfini
ğ (22)
sonpeygambercocuk.info (1)
ödev (13)
okul (34)
şelale (2)
risk (2)
çarpım tablosu (7)
kedicikler (1)
adana (12)
düt düt (2)
BeyazBulut'ta Ayrılık Rüzgârları
Gökyüzünde 23. BeyazBulut!
BeyazBulut: İftara da Bayrama da Yeter!
BeyazBulut'tan Bahar Kokulu Dergi!
BeyazBulut'ta İyilik Mevsimi!
BeyazBulut 19. Kez Okurunu Selamlıyor!
BeyazBulut'tan Bayramlık Dergi!
Yaz Sıcaklarına BeyazBulut Serinliği!
Bir Teravih Namazı
Yaza BeyazBulut'la Merhaba!
Beyaz Sözlük'e katılmak için:

<- Yan Taraftan Üye Girişi Yap | Üye Ol

tekerleme

teker teker tekerle pıtır pıtır pıtırla teker gibi tekerle pıtır gibi pıtırla...

ertw (09.11.2011 - 14:26)


Tekerleme Nedir
Tekerleme, çocuğun dinleme, konuşma ve dilin anlam yapılarının, cümlelerin, dilin özelliklerini, sık sık yapılan tekrarlarla ezber alışkanlığını kazandırarak çocuğun psikomotor becerilerinin gelişmesine katkıda bulunur. Dilin telaffuzu, boğumlaması ile bir bütün halinde öğretilmesine katkıda bulunur. Dildeki sembolleri, alegorik anlatımı, sebep-sonuç ilişkisine dayandırarak dilin mantıksal dizinini kavratır. Dilin matematiğini geliştirir. Dilin gülmece ve eleştirel boyutunu tanıtır.

"Ebe ebe nerede, su doldurur derede, dere boyu çalılık, şu ebe ne de alık, ebe suya dalamaz, araba da bulamaz, ene mene dostum, ben sana küstüm, armudu kestim, tavana astım, tap dedi düştü, kargalar üşüştü, bu da bana düştü."

Ebe bulma oyunlarındaki tekerlemenin dilin koşullarıyla oyunun eş zamanlı olarak tanıtılması, dil aracılığı ile oyun kişilerinin ruhsal ve eylemsel konumlarının belirlenmesi, dili oldukça geliştiren bir durumdur.

Tekerlemeler, manilerin giriş bölümleri, sayışmalar ilk başta anlamsız görünürler, çok zengin özlü simgesel içerikleri düşünsel olarak da anlaşılmalarını zorlaştırır, "ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallarken" tekerleme cümlesinin anlamı şudur: anası beşikte olacak kadar küçükken o insan var olmayacağından beşiği de sallayamaz. Belli bir düzeyde doğrudur. Bu sözcük kümesi zaman kavramı üstünde ilginç bir oyun oynuyor. Kuşaklar arasında katılım dolayısıyla, ilerde ana olacak her bebekten çocuğun var olduğu söylenebilir. Anasının beşiğini sallayan bir insanın olduğunu söyleyerek bu tekerleme parçası, çok ekonomik biçimde tarihsel zaman kavramının dışına çıkıyor. Kısacası, masaldaki olayların tüm kuşaklar için geçerli olacağını anlatmaya çalışıyor (Karabaş, 1999: 274). Dil oyunları ile tekerleme çocuğun dil sınırlarını tıpkı düş gücünü, düşlerinin sınırlarını genişletir gibi genişletir. Dili matematiksel problemlere dönüştürerek, egzersizler yaptırarak güçlendirir.

Tekerleme, mani, sayışma, bilmece çocuğun dilsel bellek gücünü artırır. Pratik bir dil kazandırır. Çocuklar bu halk anlatı türleriyle eğlenir, düşünmeye başlar, dil ve düşünce ilişkisini sezinler, dilin gizemli dünyasını duyumsar. Bilmeceler, sayışmalar, maniler, bir varlığın, olayın, kavramın adını vermeden kapalı biçimde, çağrışımla birlikte, özelliklerini belirterek bulunmasını sağlarken, çocuğun sözcük dağarcığını da zenginleştirir

Sözlüklerde "ağızda yuvarlanan söz, saçma sapan söz, eşsesli kelimelerle kurulu konuşma" anlamlarına gelen tekerleme masal, öykü, bilmece, halk tiyatrosu gibi bazı edebi türler içinde veya bağımsız olarak söylenen ölçülü ve kafiyeli sözlerdir.

Çokluk çocuk folklorunda hoşça vakit geçirmek, konuşma kabiliyeti kazanmak, oyunlarda eş ve ebe seçmek için bu yola başvurulur. Masal tekerlemesi, oyun tekerlemesi gibi adlar alırlar. En çok çocuk oyunlarında, masalların baş, orta ve sonunda söylenirler. Yöreye göre değişik isimle de söylenirler. Doğu Anadolu da döşeme, Güney Anadolu da sayışma denir. Karagöz ve ortaoyununda muhavere, çocuk oyununda ebe, çıkarmada ise sayışma diyebiliriz. Türk edebiyatında ilk tekerleme örneklerine XI. yüzyıldan itibaren rastlanır. Divanü Lügati t Türk'te bazı tekerlemeler yer alır.

Âşık fasıllarında Tekerleme (Tekellüm): Âşık fasıllarında, saz şairlerinin yaptıkları şiir yarışmaları halk dilinde tekerleme, âşıklar arasında tekellüm olarak adlandırılır. Bu tür şiirler ya söylenmesi zor sözcüklerden meydana getirilir ya da darayak şeklindedir. Ayak daraldıkça kafiye bulmak zorlaşır. Âşıklardan biri fasıl aralarında tekerlemeye başlar ve yeni bir ayak açar.

TEKİR

Bir iki tombul tekir
Camdan bakar
Başına takar
Hop hop, altın top

MISTIK

Mustafa, Mıstık,
Arabaya kıstık,
Üç mum yaktık,
Seyrine baktık.

LEYLEK

Leylek leylek havada,
Yumurtası tavada,
Gel bizim hayata,
Hayat kapısı kitli,
Leyleğin başı bitli.

KUZU

Kuzu kuzu me
Bin tepeme
Haydi gidelim
Ayşe teyzeme.

Alıntıdır:www.hakkinda-bilgi-nedir.com

floora (02.01.2011 - 09:07)


Şu duvarı badanalamalı mı, badanalamamalı mı?

bittersweet (05.08.2008 - 11:42)


"Şu köşe yaz köşesi
Şu köşe kış köşesi
Ortada su şişesi"
...gibi zor söylenen şeydir.

floora (06.05.2008 - 18:42)


Çocukları eğlendirmek ya da bilgilendirmek amaçlı söylenen oyun şeklinde yazı türleri.

sirintavsan (27.10.2007 - 08:52)


Söylenmesi zor olan şey.

babygirl (11.07.2007 - 13:47)


Top top kadife
Kızın adı Latife
Oturmuş halı dokur
İçinde bülbül okur
Bir tabak gülüm olsa
İki kardeşim olsa
Biri ay, biri yıldız
Biri oğlan, biri kız

dimne (12.05.2007 - 23:22)


Sözlüklerde "ağızda yuvarlanan söz, saçma sapan söz, eşsesli kelimelerle kurulu konuşma" anlamlarına gelen tekerleme masal, hikaye, bilmece, halk tiyatrosu gibi bazı edebi türler içinde veya bağımsız olarak söylenen ölçülü ve kafiyeli sözlerdir.

Çokluk çocuk folklorunda hoşça vakit geçirmek, konuşma kabiliyeti kazanmak, oyunlarda eş ve ebe seçmek için bu yola başvurulur. Masal tekerlemesi, oyun tekerlemesi gibi adlar alırlar. En çok çocuk oyunlarında, masalların baş, orta ve sonunda söylenirler. Yöreye göre değişik isimle de söylenirler. Doğu Anadolu'da döşeme, Güney Anadolu'da sayışma denir. Karagöz ve ortaoyununda muhavere, çocuk oyununda ebe, çıkarmada ise sayışma diyebiliriz. Türk edebiyatında ilk tekerleme örneklerine XI. yüzyıldan itibaren rastlanır. Divanü Lügati't Türk'te bazı tekerlemeler yer alır.

dimne (11.05.2007 - 20:35)


o piti piti karamela sepeti
terazi lastik cimnastik
biz size geldik bitlendik
hamama gittik temzilendik
dik dik dik
son dersimiz matematik

kevcik (20.04.2007 - 22:29)


Bir de zor söylenenleri vardır.

"Dal sarkar, kartal kalkar, kartal kalkar, dal sarkar."

"Şu yoğurdu sarımsaklasak da mı saklasak, yoksa sarımsaklamasak da mı saklasak?"

gibi.

miniksincap (19.04.2007 - 12:28)


Masalların başında söylenir. Bir varmış bir yokmuş, evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal iken, ben dedemin beşiğini tıngır mıngır salllar iken, dedem düştü beşikten, annem düştü eşikten... Bu masal tekerlemesidir. Bir de şöyle tekerlemeler vardır. Üşüdüm üşüdüm, daldan elma düşürdüm, elmamı yediler, bana cüce dediler, cücelikten çıktım, ablama gittim, ablam pilav pişirmiş, içine sıçan düşürmüş... Devamını unuttum...

tekerlemeler çeşit çeşittir. Bir de oyun tekerlemesi vardır mesela, sayıştırmak için gereklidir. Portakalı soydum, baş ucuma koydum, ben bir yalan uydurdum... Duma duma dum... Kırmızı mum... Çok uzun ya devamını bilen yazsın. Benden bu kadar tekerleme...

bilgintilki (19.04.2007 - 11:39)


Beyaz Sözlük, bir BeyazBulut.com projesidir.

E-posta: posta@beyazsozluk.com

Beyaz Sözlük Ekibi | © 2007-2021